Nhóm máu RH là gì? Vai trò của việc xét nghiệm RH ở phụ nữ mang thai

Nhóm máu RH là gì? Hệ thống nhóm máu RH là nhóm máu quan trọng thứ hai ở người sau hệ thống nhóm máu ABO. Vì nhóm máu RH có những đặc điểm rất khác so với hệ thống nhóm máu ABO, nên cần thực hiện một số biện pháp phòng ngừa nhất định trong cả truyền máu và sản khoa, đặc biệt nếu kết quả xét nghiệm là RH âm tính. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này để có thêm nhiều thông tin về nhóm máu này nhé.

Nội Dung Bài Viết

Nhóm máu RH là gì

Ngoài hệ thống nhóm máu ABO, các nhóm máu cũng được phân loại theo nhóm RH hoặc yếu tố rhesus. Hệ thống nhóm máu RH của con người chứa khoảng 50 kháng nguyên khác nhau trên bề mặt hồng cầu, năm kháng nguyên hàng đầu là D, C, c, E và e.

Kháng nguyên loại D được coi là quan trọng nhất trong máu Rh vì chúng có khả năng sinh miễn dịch cao nhất. Ở Việt Nam, tỷ lệ người có nhóm máu RH âm rất nhỏ, thường là 0,04% đến 0,07%.

Nhóm máu RH là gì

Nhóm máu RH là gì

Xét nghiệm nhóm máu RH+ và RH- là gì

Xét nghiệm nhóm máu RH+ và RH- là gì? Là kết quả của một người có kháng nguyên D trên bề mặt hồng cầu của cơ thể, khi không có kháng nguyên D trên bề mặt máu, người đó được cho là RH dương tính hoặc RH(D) dương tính và ngược lại nếu không mang kháng nguyên thì đó là các tế bào máu cho nhóm máu RH âm tính.

Nhóm máu RH dương tính thường phổ biến hơn nhóm máu RH âm tính, vì vậy nhóm máu RH âm tính được coi là một trường hợp rất hiếm gặp. Việc xác định kết quả xét nghiệm nhóm máu RH đóng vai trò quan trọng trong quá trình truyền máu.

Nếu một người có xét nghiệm máu RH dương tính, thì có thể lấy máu từ người có RH dương tính hoặc RH âm tính.

Xét nghiệm nhóm máu RH(-) khi mang thai

Nhóm máu RH(+) hoặc RH(-) rất quan trọng trong sản khoa, truyền máu và hiến máu. Nếu xét nghiệm nhóm máu RH(-) khi mang thai thì họ chỉ có thể nhận máu của RH(-). Người mang RH(+) có thể nhận máu từ người RH(+) hoặc RH(-). Ngay cả khi một người RH(-) nhận máu lần đầu tiên từ một người RH(+), điều đó không dẫn đến tai nạn ngay lập tức. Tuy nhiên, 10-15 ngày sau khi truyền máu, cơ thể tạo ra kháng thể chống D và nồng độ tối đa của kháng thể đạt được sau 2-4 tháng.

Lúc này, việc tiếp tục truyền máu lần thứ hai từ người RH(+) sang người RH(-) có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Tai biến truyền máu là một trong những tai biến y khoa nguy hiểm và luôn cần được quan tâm đặc biệt. Vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh. Do đó, xét nghiệm nhóm máu, bao gồm cả hệ RH, nên được thực hiện trước khi truyền máu hoặc phẫu thuật lấy thai để tránh rủi ro.

Lý do phụ nữ mang thai bắt buộc phải xét nghiệm RH khi mang thai

Xét nghiệm nhóm máu RH rất quan trọng đối với phụ nữ mang thai nhằm hạn chế tối đa những biến chứng do không tương thích nhóm máu giữa mẹ và con. Vậy lý do phụ nữ mang thai bắt buộc phải xét nghiệm RH khi mang thai.

Câu trả lời sẽ là nhóm máu của mẹ là RH(+) và thai nhi là RH(-) thì máu của mẹ sẽ không tiếp xúc với máu của thai nhi trừ khi có chấn thương hoặc chảy máu.

Tuy nhiên, phơi nhiễm và tác dụng phụ có thể xảy ra trong khi sinh. Nếu người mẹ thuộc nhóm RH(-) và thai nhi thuộc nhóm RH(+), cơ thể người mẹ sẽ phản ứng với máu của thai nhi và coi nó như một kháng nguyên lạ, đồng thời người mẹ tạo ra kháng thể anti-D chống lại đứa trẻ.

Trong lần mang thai đầu tiên, mức độ kháng thể chống D này thấp và không cao đến mức nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu trẻ tiếp tục mang nhóm máu RH(+) từ những lần mang thai tiếp theo có thể dẫn đến tình trạng không tương thích nhóm máu rất nguy hiểm.

Các kháng thể anti-D được sản xuất trước đây đi qua nhau thai vào máu của thai nhi và phá hủy các tế bào hồng cầu. Một số lượng lớn các tế bào hồng cầu chết có thể dẫn đến thiếu máu thai nhi, có thể dẫn đến sảy thai, thai chết lưu và đe dọa tính mạng của mẹ và con.

Những đứa trẻ có nhóm máu mẹ và trẻ sơ sinh không phù hợp có nguy cơ bị vàng da và tan máu khi sinh. Những bà mẹ thuộc nhóm RH(-) sẽ có những lần mang thai tiếp theo khó khăn và nguy hiểm nếu không được can thiệp kịp thời. Nếu bạn thuộc nhóm RH(-) thì cũng đừng quá lo lắng, vì thực tế có rất nhiều phụ nữ RH(-) có thể sinh nhiều con một cách an toàn.

Điều quan trọng là làm theo lời khuyên và khuyến nghị của bác sĩ để loại trừ khả năng đột quỵ. Bác sĩ sẽ thực hiện các bước thích hợp để đảm bảo ca sinh thành công.

Cần biết cách khuyên người thân, bạn bè đi xét nghiệm nhóm máu, tự chăm sóc bản thân, quan tâm đến những trường hợp đặc biệt như truyền máu, hiến máu. Vì nhóm máu RH(+) hoặc RH(-) có tính di truyền nên các cặp vợ chồng cũng nên kiểm tra nhóm máu của mình để em bé chào đời an toàn.

Tầm quan trọng của nhóm máu hệ RH dương là gì trong khi mang thai

Tầm quan trọng của nhóm máu hệ RH dương là gì trong khi mang thai. Việc phân nhóm máu RH dương tính và âm tính rất quan trọng trong thực hành truyền máu, đặc biệt là trong sản khoa. Những người có nhóm máu rhesus dương tính không nên hiến máu cho những người có nhóm máu rhesus âm tính, vì điều này có thể dẫn đến những biến chứng truyền máu rất nguy hiểm.

Chính sự không phù hợp với kháng nguyên D đã gây ra tác dụng phụ ở người nhận máu. Trong những trường hợp như vậy, tốt nhất là người có nhóm máu RH âm tính chỉ nên lấy máu từ người có nhóm máu RH âm tính tương tự.

Trong sản khoa, nếu nhóm máu của mẹ là RH âm tính và nhóm máu của bố là Rh dương tính thì nhóm máu của thai nhi có thể là Rh dương tính, khiến cơ thể mẹ sản sinh kháng thể tấn công hồng cầu thai nhi hình thành.

Tuy nhiên, nếu đây là lần mang thai đầu tiên của người mẹ thì không có biến chứng quá nghiêm trọng đối với thai nhi, nhưng nếu lặp lại ở những lần mang thai tiếp theo thì đứa trẻ vẫn mang nhóm máu RH dương nên khả năng kháng D là không cao và truyền từ mẹ sang con qua nhau thai, gây ra hiện tượng vón cục các tế bào hồng cầu được gọi là tán huyết và phá hủy các tế bào hồng cầu của em bé được gọi là RH không tương thích giữa mẹ và con.

Hậu quả là ngay từ khi sinh ra, tình trạng này đã gây ra nhiều bệnh tật cho bé như vàng da sơ sinh, trí tuệ chậm phát triển, hoặc có khi bé còn trong bụng mẹ là sinh non, sảy thai, thai chết lưu…

Để hạn chế tối đa những biến chứng nguy hiểm do không tương thích RH, vẫn có những giải pháp giúp kiểm soát tình trạng này. Trên thực tế, một số phụ nữ có nhóm máu hiếm RH âm tính có thể sinh con an toàn và đông con.

Đặc biệt, các thành viên trong gia đình có thể học cách tự chăm sóc bản thân, tự nguyện xét nghiệm gõ RH để biết nhóm máu của mình, tham khảo ý kiến ​​bác sĩ có chuyên môn để loại trừ khả năng truyền máu và sinh con bất thường.

Đặc biệt đối với những phụ nữ có nhóm máu RH âm tính, điều quan trọng hơn là phải chú ý đến chủ đề này trong quá trình truyền và nhận máu, mang thai và sinh nở.

Bài viết đã cung cấp những thông tin về xét nghiệm nhóm máu RH là gì. Đây có thể là xét nghiệm cơ bản và cần thiết mà mọi người, kể cả phụ nữ mang thai, không mang thai hay nam giới đều phải trải qua để xác định nhóm máu của mình là RH dương tính hay RH âm tính. Nếu bạn phát hiện ra mình có nhóm máu không phổ biến, hãy nói với bác sĩ nếu bạn đã từng hiến máu hoặc hiến máu cho người khác. Thai phụ và chồng cũng nên xét nghiệm nhóm máu RH để hạn chế hiện tượng bất tương hợp RH giữa mẹ và con có thể gây nguy hại nghiêm trọng đến sức khỏe của bé.

Xem thêm: Xét nghiệm AFP là gì? Chỉ số AFP bình thường là bao nhiêu?

Thắc mắc -